Wednesday, 20 October 2021

10 คำถามที่พบบ่อย ยาฟ้าทะลายโจร – โพสต์ทูเดย์ สุขภาพ


ไขข้อข้องใจ สมุนไพรอภัยภูเบศร รวม 10 คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “ยาฟ้าทะลายโจร”

1 ฟ้าทะลายโจรรักษาโควิด ได้จริงหรือไม่

ตอบ รักษาได้จริง ในผู้ป่วยที่มีความรุนแรงน้อย เพื่อลดการเกิดโรคที่รุนแรง และมีผลบรรเทาอาการไข้ ไอ เจ็บคอ คออักเสบ และช่วยปรับภูมิคุ้มกัน

#อย่างไรก็ตาม ณ ขณะนี้ยังต้องติดตามประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยหลังการใช้ เพื่อเพิ่มระดับความน่าเชื่อถือ

2 ฟ้าทะลายโจรป้องกันโควิด ได้จริงหรือไม่

ตอบ ไม่จริง ณ ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลว่าฟ้าทะลายโจรสามารถป้องกันได้ มีแต่งานวิจัยว่าช่วยลดโอกาสการเป็นหวัดธรรมดา ช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน

3 ใครที่ควรกินยาฟ้าทะลายโจร

ตอบ กินยาฟ้าทะลายโจรทันทีในผู้ป่วยที่

1. มีไข้ ไอ เจ็บคอ ครั่นเนื้อครั่น

2. ติดเชื้อโควิด

3. มีประวัติสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยโควิด

4 คนที่ห้ามกินฟ้าทะลายโจร

ตอบ

1. ผู้ที่มีประวัติแพ้ฟ้าทะลายโจรเช่นเคยกินแล้วมีผื่นขึ้นแน่นหน้าอกหายใจไม่ออกปากบวมตาบวม

2. หญิงตั้งครรภ์

3. หญิงให้นมบุตร

5 คนที่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนกิน

ตอบ

1. ตับอักเสบ

2. ไตวายระยะ 4,5

3. ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน

6 ผลข้างเคียง

ตอบ ปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร มือเท้าเย็น หนาวง่าย ความดันต่ำ เวียนหัว อาจพบได้ในบางราย

7 กินฟ้าทะลายโจรอย่างไรให้ได้ประโยชน์สูงสุด

ตอบ

1. ควรใช้ยาทันที ให้เร็วที่สุด เช่น เมื่อเริ่มมีอาการคล้ายหวัด กลืนน้ำลายแล้วเจ็บคอ ครั่นเนื้อครั่นตัว ตัวรุมๆ หากเริ่มยาไวจะเห็นผลการรักษาที่ดีกว่าปล่อยให้มีอาการไปหลายวันแล้วค่อยเริ่มกิน เนื่องจากฟ้าทะลายโจรมีกลไกเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการทำงานของภูมิคุ้มกันให้ออกมากำจัดเชื้อ

2. แนะนำกินยาวันละหลายๆครั้ง เช่น วันละ 4 ครั้ง เนื่องจากฟ้าทะลายโจรมีค่าครึ่งชีวิตสั้น (ช่วงเวลาที่ทำให้ระดับยาในเลือดลดลงเหลือครึ่งหนึ่งของระดับเดิม)

3. กินยาหลังอาหาร ช่วยเพิ่มการดูดซึมยา  และอาจช่วยลดผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้

8 ขนาดยา/วิธีกิน

ตอบ

1. ติดเชื้อโควิด/ มีไข้ ไอ เจ็บคอ ครั่นเนื้อครั่น/มีประวัติสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย

อายุ 12 ปีขึ้นไป

– ผงยา :  6 กรัมต่อวัน ตกประมาณ ครั้งละ 3-4 เม็ด แบ่งให้วันละ 3-4 ครั้ง #กิน 5 วัน

– สารสกัด : andrographolide 120-180 มิลลิกรัมต่อวัน แบ่งให้วันละ 3-4 ครั้ง #กิน 5 วัน

– ใบสด : ชงน้ำร้อนดื่ม ครั้งละ 5-10 ใบ วันละ 3 – 4 ครั้ง #กิน 5 วัน

ขนาดยาในเด็กอายุ 4-11 ปี

– ผงยา :  ครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 3 ครั้ง #กิน 5 วัน

– สารแอนโดรกราโฟไลด์ 30 มิลลิกรัม/วัน แบ่งให้ วันละ 3 – 4 ครั้ง #กิน 5 วัน

– ใบสด : ให้ชงน้ำร้อนดื่ม ครั้งละ 3-5 ใบ วันละ 3 – 4 ครั้ง (ยามีรสขม) #กิน 5 วัน

#อาจยืดระยะเวลาการให้ยาได้ 7-10 วัน ขึ้นกับอาการทางคลินิก

#หากไม่แน่ใจปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ ในผู้ใหญ่ให้กินตามข้างฉลากไปก่อน สำหรับในเด็ก 4-11 ปี ขนาดยาลดลงครึ่งนึงของผู้ใหญ่

2. เสริมภูมิคุ้มกัน

– สารแอนโดรกราโฟไลด์ 12 มิลลิกรัมต่อวัน (ประมาณ 1 เม็ด) 5 วัน/สัปดาห์ กินได้นาน 3 เดือน

ขนาดยานี้แนะนำในคนอายุ 12 ปีขึ้นไป

9 สารสกัด กับ ไม่ใช่สารสกัด (ผงบด) อะไรดีกว่ากัน

ตอบ ใช้ได้ทั้งคู่ เพราะอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติทั้งสองรูปแบบ  สารสกัดอาจมีข้อดีกว่าผงบด ในแง่ปริมาณเม็ดยาต่อมื้อกินน้อยกว่า อย่างไรก็ตามสารออกฤทธิ์ในฟ้าทะลายโจรมีหลายชนิด ไม่ได้มีแค่สารแอนโรกราโฟไลด์ (andrographolide) ยังมีสารอื่นๆอีกตามธรรมชาติ ที่มีข้อมูลการศึกษาเบื้องต้นว่ามีผลต้านไวรัสโควิดได้เช่นเดียวกัน (ใช้โครงสร้างยาจับกับเชื้อในคอมพิวเตอร์) ปรับภูมิคุ้มกัน ลดอักเสบ เช่น neoandrographolide, 14-deoxy-11,12-didehydroandrographolide, deoxyandrographolide

10 หลังฉีดวัคซีน กินฟ้าทะลายโจรได้ไหม

ถึงแม้จะยังไม่มีข้อมูลวิจัยยืนยัน แต่ความเห็นของเภสัชกรสมุนไพรแนะนำว่า สามารถกินได้ตามความเหมาะสม เช่น หากมีไข้ หรือมีอาการคล้ายหวัด ก็กินตามข้างฉลากผลิตภัณฑ์

#ศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร